چرا قرآن را حفظ کنیم؟
ساعت ٧:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱/۱٧  کلمات کلیدی: مطالب قرآنی

چرا قرآن را حفظ کنیم؟
در آغاز بعثت پیامبر(صلی الله علیه و آله) برای حفظ قرآن از تحریف و نابودی، راهی جز به خاطر سپردن آیات الهی وجود نداشت؛ ولی اکنون ـ که چاپ و نشر به پیشرفتی باور نکردنی دست یافته ـ چرا از حفظ قرآن سخن می‌گوییم؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت: کلام الهی تنها برای جلوگیری از تحریف و نابودی به خاطر سپرده نمی‌شد تا با پیشرفت صنعت چاپ، حفظ بیهوده جلوه کند.
این امر انگیزه‌های گوناگون دارد که برخی از آنها عبارت است از:

به ادامه مطلب بروید...



1. جلوگیری از تحریف
چنان ‌که گفته شد، در صدر اسلام آیات قرآن به صورت پراکنده و بر پوست و استخوان‌های شانه و دنده‌های جانوران، چوب‌های درخت خرما، سنگ‌های سفید، کاغذ و پارچه ثبت می‌شد؛1 و احتمال نابودی یا تحریف کلام الهی همواره وجود داشت. در این موقعیت، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) مسلمانان را به حفظ قرآن سفارش کرد و حتی گروهی را برگزید تا بدین کار بپردازند.2

2. عمل به قرآن
یکی از اهداف «حفظ» آیات قرآن، عمل به مضامین آن است. وقتی انسان کلام وحی را به خاطر می‌سپارد، ناخود آگاه جانش تأثیر می‌پذیرد و او را در مسیر عمل به دستورهای خداوند پیش می‌برد. پاداش بسیار حافظان قرآن ـ که در برخی از روایات به چشم می‌خورد ـ بدین جهت است که آنان پیوسته آیات الهی را تکرار می‌کنند و گوشت و پوست خود را با آن می‌آمیزند. در این موقعیت، احتمال این ‌که خداوند آنها را سمت کمال و سعادت رهنمون نشود، بعید می‌نماید.

عمل به آیات الهی، از دیرباز مورد توجه حافظان و قاریان بوده است. چنان ‌که صحابه‌یی مانند عثمان و أبی و عبدالله بن مسعود گفته‌اند: چون ده آیه از رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می‌آموختیم تا آنها را به طور کامل به خاطر نمی‌سپردیم و عمل نمی‌کردیم، به فراگیری آیات دیگر نمی‌پرداختیم.3

3. بهره‌مندی از عبادت
در آیین اسلام، به خاطر سپردن آیات قرآن عبادتی مهم به شمار می‌رود و پاداش دارد. بیشتر روایاتی که درباره‌ی ارزش و اهمیت حفظ قرآن ذکر شده است، نگاه ابزاری ندارند و حفظ را تنها برای جلوگیری از تحریف عبادت نمی‎شمارند. در نگاه معصومین(علیهم‌السّلام) نفس به خاطر سپردن آیات الهی عبادت است و پاداش دارد.
امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرماید:
«اَللّهُمَ فَحَبِّبْ اِلَیْنا حُسْنَ تِلاوَتِهِ وَ حِفْظِ آیاتِهِ» خداوندا، تلاوت قرآن و حفظ آیاتش را برای ما دوست داشتنی فرما.
این دعا نشان می‌دهد که نفس تلاوت قرآن و حفظ آن محبوب حضرت است؛
و امام ششم(علیه‌السلام) به خاطر سپردن آیات الهی را، بی‌توجه به مسئله‌ی تحریف، از حضرت احدیت درخواست می‌کند.
مرحوم طبرسی در کتاب مکارم الاخلاق[5] بابی با عنوان «صلاة حفظ القرآن» دارد که نشان می‌دهد «حفظ قرآن» ذاتاً ارزشمند است و از عبادات شمرده می‌شود.

سید مجتبی حسینی
------------------------------------------------------
1- التمهید، ج 1، ص 281.
2- مجمع البیان، ج 1، ص 43.
3- تفسیر قرطبی، ج 1، ص 39.
4- مستدرک الوسائل، ج 4، ص 375.
5- مکارم الاخلاق، ج 2، ص 137.